GHG Protocol Scope 1-2-3 ölçümünden ISO 14064-1 doğrulamaya, azaltım planından UNFCCC uyumlu raporlamaya kadar her sektörde uygulanabilir bilimsel hazırlık iskeleti.
GHG Protocol Scope 1, 2 ve 3 ayrımıyla başlayın. Tedarikçiniz, satın aldığınız elektrik, kullandığınız yakıt ve ürettiğiniz atık dört temel veridir. Ölçemediğiniz şeyi yönetemezsiniz.
GHG Protocol Corporate Standard (WRI/WBCSD 2015), Bölüm 4 — Operasyonel sınır belirleme
Türkiye'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2024'ten bu yana büyük tesisler için sera gazı izleme yükümlülüğü uygular (Yön. 17.05.2014).
ISO 14064-1 organizasyon düzeyi, GHG Protocol Corporate Standard kurumsal düzey için referanstır. DNV, TÜV NORD, BSI veya Bureau Veritas gibi akredite kuruluşlardan üçüncü taraf doğrulama alın.
ISO 14064-1:2018 · ISO 14064-3:2019 (doğrulama)
TÜRKAK akrediteli doğrulayıcılar bu hizmeti Türkiye'de sunar; CBAM gönderici ülke raporlamasında bu doğrulama 2026'dan itibaren bağlayıcıdır.
En büyük emisyon kaleminizden başlayın. Otel için enerji ve çamaşır, catering için menü, ulaşım için filo. Sembolik kazanımlar yerine ölçülebilir %15-30 azaltım hedefi koyun.
Science-Based Targets initiative (SBTi) Corporate Net-Zero Standard v1.2
Türkiye 2053 Net Sıfır hedefini 2021'de Paris Anlaşması kapsamında ilan etti; sektörel yol haritaları İklim Şurası 2022 sonuçlarıyla şekillendi.
Bir yenilenebilir enerji üreticisiyle 12-24 aylık YEK-G belgesi veya doğrudan PPA anlaşması, Scope 2 emisyonunuzu market-based metodla sıfırlar. Bu anlaşmalar ihalelerde belirleyici fark yaratır.
GHG Protocol Scope 2 Guidance (2015) — Market-based method
Türkiye 2024'te %47 yenilenebilir elektrik üretim payına ulaştı (TEİAŞ); EPDK lisanslı YEK-G kayıt sistemi 2022'den beri operasyonel.
Ana tedarikçilerinizin emisyon raporlama kapasitesini kontrol edin. Scope 3 emisyonunuz onların verisine dayanır. Sürdürülebilirlik kriterlerinizi satın alma şartnamenize ekleyin.
GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Standard, Kategori 1–15
Borsa İstanbul 2026 itibarıyla halka açık şirketlere Scope 3 raporlama beklentisi getirdi (BIST Sürdürülebilirlik Endeksi kriterleri).
GRI, CDP, TCFD veya IFRS S1-S2 formatında yıllık sürdürülebilirlik raporu. Belirsizlik aralıklarını ve metodolojinizi açıkça belirtin. UNFCCC standardı şeffaflıktır, mükemmellik değil.
IFRS S1 ve S2 (ISSB 2023) · GRI Standards 2021 · CDP Climate Change · TCFD Recommendations
KGK (Kamu Gözetimi Kurumu) Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) S1 ve S2'yi 2024'te yayınladı; 2026 itibarıyla büyük şirketler için zorunlu.
İki ana çerçeve birbirini dışlamaz; organizasyon tipine ve hedef pazara göre birini veya her ikisini birden tercih edebilirsiniz.
| Kriter | GHG Protocol Corporate Standard | ISO 14064-1:2018 |
|---|---|---|
| Kapsam | Organizasyon düzeyi + Scope 1-2-3 | Organizasyon düzeyi sera gazı envanteri |
| Doğrulama | İsteğe bağlı (önerilen) | Standart gereği bağımsız doğrulama |
| Uluslararası tanınırlık | UNFCCC, SBTi, CDP formatı | ISO / TÜRKAK akreditasyonu |
| CBAM uyumu | Dolaylı uyumlu | Doğrudan uyumlu |
| Türkiye yasal yükümlülüğü | Gönüllü | 2024'ten büyük tesisler için zorunlu |
| Tavsiye edilen sektörler | Catering, konaklama, ulaşım, enerji | Tüm sektörler; inşaat, enerji öncelikli |
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2024'ten itibaren büyük tesisler için sera gazı izleme ve raporlama zorunluluğu uyguluyor (Yönetmelik 17.05.2014).
AB'ye ihracat yapan Türk işletmeleri için AB Karbon Sınır Düzenleme Mekanizması (CBAM), 2026'dan itibaren karbon fiyatı yükümlülüğü doğurabilir. Erken envanter bu yükü azaltır.
Türkiye Paris Anlaşması kapsamında 2053 Net Sıfır hedefini ilan etti. Sektörel yol haritaları İklim Şurası 2022 çıktılarıyla şekillendi; COP31 bu sürecin kilometre taşı.
TÜRKAK akrediteli DNV, TÜV NORD, Bureau Veritas ve BSI, Türkiye'de GHG Protocol ve ISO 14064-3 kapsamında doğrulama hizmeti sunar.