Tier II · Karbon HizmetleriAlt Sektör
İkincil Sektörler

MRV (Ölçüm-Raporlama-Doğrulama)

MRV altyapısı, bir işletmenin emisyon verilerini güvenilir, tutarlı ve denetlenebilir biçimde kayıt altına almasını sağlar. UNFCCC tedarikçi şartnamelerinde MRV kapasitesi giderek zorunlu hale gelmektedir; bu sistemsiz yapılan azaltım iddiaları kabul görmez.

Karbon Hizmetleri sektörüne dön
Bilimsel Veri

Bu alt sektörün ölçüm temeli

Birincil Emisyon Faktörü

Hesap Formülü

MRV kalitesi = Doğruluk × Tutarlılık × Şeffaflık (ISO 14064-1 Annex B belirsizlik puanlaması)

ISO 14064-1 Annex B, emisyon kalemleri için belirsizlik aralıklarını kategori bazında tanımlar: Scope 1 yakıt yanması ±5-10%, Scope 2 enerji ±10-15%, Scope 3 tedarik zinciri ±30-60%. İyi MRV, bu aralıkları sistematik veri toplama ile daraltır.

Bilimsel Bağlam

Neden önemli?

MRV tek başına bir emisyon kaynağı değil; azaltımın kanıtlanabilir olmasını sağlayan altyapıdır. UNFCCC COP etkinlikleri için tedarikçi sürdürülebilirlik raporlaması, üçüncü tarafça doğrulanmış MRV verisi talep eder.

İyi tasarlanmış bir MRV sistemi; sayaç bazlı enerji verisi, yakıt faturası otomasyonu, tedarikçi veri portalı ve yıllık bağımsız doğrulama döngüsünden oluşur. Bu yapı hem COP31 ihaleleri için hem CBAM ve IFRS S2 gibi gelen düzenleyici yükümlülükler için zemin hazırlar.

Türkiye Bağlamı

Yerel ekosistem ve aktörler

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2024 itibarıyla yıllık emisyon >25.000 ton CO₂e eşiğindeki büyük tesisler için Sera Gazı İzleme Planı (SGİP) ve yıllık doğrulama zorunluluğu uygulamaktadır. KGK (Kamu Gözetimi Kurumu) TSRS S1-S2 standartlarını 2024'te yayımladı; 2026'dan itibaren BIST büyük şirketleri için zorunlu. TÜRKAK akrediteli MRV yazılım sağlayıcıları ve danışmanlık firmaları (ERM, WSP, Deloitte Sürdürülebilirlik) Türkiye'de aktif hizmet veriyor.

Aksiyon Planı

Pratik adımlar

01

Sayaç bazlı veri toplama altyapısı kurun

Enerji, yakıt, su ve atık için otomatik sayaç okuma (AMR) veya akıllı sayaç sistemi kurun. Manuel veri girişi hata oranını %20-30'a çıkarır; otomatik sistem bu riski neredeyse sıfırlar.

02

Emisyon hesaplama yazılımı seçin

Sphera, Watershed, Persefoni veya Measurabl gibi GHG Protocol uyumlu SaaS platform, emisyon faktörü güncellemeyi, Scope 1-2-3 ayrımını ve raporlama formatı dönüşümünü otomatikleştirir.

03

Tedarikçi veri portalı oluşturun

Ana tedarikçilerinizin Scope 1-2 verilerini iletebileceği standart veri şablonu ve portal oluşturun. GHG Protocol Scope 3 Category 1 doğruluğu büyük ölçüde bu veriye bağlıdır.

04

Yıllık MRV döngüsünü takvime alın

Veri toplama (Oca-Mar), doğrulama başvurusu (Nis-May), doğrulayıcı incelemesi (May-Haz), raporun yayımlanması (Tem-Ağu) — bu döngü COP31 döneminde aktif olmalıdır.

Referans Standartlar
  • ISO 14064-1:2018 — Organizasyon düzeyi GHG envanteri ve raporlama
  • ISO 14064-3:2019 — GHG beyanlarının doğrulanması ve teyidi
  • GHG Protocol Corporate Standard — Bölüm 9: Doğrulama
  • UNFCCC SGİP (Sera Gazı İzleme Planı) kılavuzu
Kaynakça
  1. ISO 14064-1:2018. Greenhouse Gases — Part 1: Specification for Quantification.
  2. GHG Protocol (2015). Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting Standard.
  3. Çevre Bakanlığı (2014). Sera Gazlarının Takibi Hakkında Yönetmelik.
  4. KGK (2024). TSRS S1 ve S2 — Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları.
Eğitim & Webinar

MRV (Ölçüm-Raporlama-Doğrulama) alanında eğitim ve webinarlarımızdan haberdar olmak için bizimle iletişime geçin.

+90 533 761 19 34info@surdurulebilirticaret.org