Etkinlik tekstilleri (bayrak, branda, forma, masa örtüsü) ve elektronik atıklar (kablo, pil, bilgisayar donanımı), standart atık yönetiminde göz ardı edilen ancak yüksek emisyon ve kirlilik potansiyeli taşıyan kategorilerdir. COP31 Antalya'da bu materyaller için kapalı döngü geri dönüşüm planı şartname gereksinimi olabilir.
← Atık ve Döngüsel Ekonomi sektörüne dönTekstil üretim emisyon faktörü: polyester 5.5 kg CO₂e/kg, pamuk 3.8 kg CO₂e/kg (HIGG Index 2022)Tekstil geri dönüşüm tasarrufu = (EF_birincil_üretim − EF_geri_dönüşüm) × Geri dönüştürülen miktar (kg)
Polyester geri dönüşüm (mekanik): ~2.8 kg CO₂e/kg (vs. birincil 5.5 kg CO₂e/kg)E-atık kategorisinde lityum iyon pil geri dönüşümü, 2030'dan itibaren AB Batarya Tüzüğü (EU 2023/1542) kapsamında üretici sorumluluğuna alındı. Türkiye'de e-atık Atıktan Türetilmiş Yakıt (ATY) tesislerinde işlenirse enerji geri kazanımı sağlanır ancak değer zincirinin alt basamağında kalınır.
Büyük etkinliklerde 10.000-50.000 adet branda, 5.000-20.000 adet forma ve binlerce kablo/priz kalıntısı oluşabilir. Bu atıkların %80-90'ı düzenli depolama sahalarına gitmektedir. COP etkinlikleri için "etkinlik sonrası yaşam" protokolü hazırlamak hem emisyon beyanı hem itibar yönetimi açısından önemlidir.
Kapalı döngü yaklaşım örnekleri: (1) Etkinlik tekstillerini yerel STK'lara bağış; (2) Brandaları upcycling ürünü olarak tasarımcılara satış; (3) Formalar için üretici geri alma programı; (4) E-atık için WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment) lisanslı toplayıcı anlaşması.
Türkiye'de Elektrikli ve Elektronik Eşya Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (2012, 2021 revizyon) üretici geri alma sorumluluğunu tanımlar. ÇEVKO Vakfı ve Yeşil Nokta Türkiye, ambalaj geri dönüşüm piyasasının önde gelen aktörleridir. Tekstil geri dönüşümünde ise ORSA Tekstil (geri dönüştürülmüş polyester) ve çeşitli sivil girişimler (DönüşümAtölyesi, Rethink) aktif.
Sipariş edilecek tekstilleri (bayrak, branda, forma) mümkün mertebe geri dönüştürülmüş ham maddeden üretin (rPET branda, organik pamuk forma). Üretici geri alma garantisi olan tedarikçileri tercih edin.
WEEE Direktifi veya Türkiye e-atık mevzuatı kapsamında lisanslı toplama firmalarıyla etkinlik sonu e-atık toplama anlaşması yapın. Toplama, ağırlık belgesi ve imha sertifikası şart.
Her materyal kategorisi için etkinlik bittikten sonra nereye gideceğini önceden belirleyin: yeniden kullanım, bağış, geri dönüşüm veya atık türetilmiş yakıt. Bu harita, Scope 3 Category 5 atık emisyon raporlamasının temelini oluşturur.
Tekstil ve E-Atık Geri Dönüşümü alanında eğitim ve webinarlarımızdan haberdar olmak için bizimle iletişime geçin.