Tier I · Havacılık ve HavalimanıAlt Sektör
Birincil Sektörler

Havayolu Operasyonları

THY, Pegasus, SunExpress ve AnadoluJet başta olmak üzere Antalya rotasındaki havayolları COP31 delegeelerinin %88'ini taşıyacak. Bilet sınıfı kompozisyonu ve SAF karışım oranı ana azaltım kaldıraçlarıdır.

Havacılık ve Havalimanı sektörüne dön
Bilimsel Veri

Bu alt sektörün ölçüm temeli

Birincil Emisyon Faktörü

Ekonomi: 0.158 · Business: 0.458 · First: 0.633 kg CO₂e/yolcu-km (RF ×1.9 dahil)

Hesap Formülü

E (kg CO₂e) = Yolcu × Mesafe (km) × EF (kg CO₂e/yolcu-km) × RF (1.9)

RF (radiative forcing) çarpanı Lee et al. 2021 (Atmospheric Environment 244) uyarınca 1.9 alınmıştır. Yüksek-irtifa uçuşun net iklim etkisi kontrail, NOx ve su buharı nedeniyle yalnızca CO₂'den 1.7–2.0 kat daha büyüktür. DEFRA 2024 faktörleri RF dahil değerleri içermez; çarpan ayrıca uygulanmalıdır.

Bilimsel Bağlam

Neden önemli?

Havayolu operasyonları COP31 toplam karbon bütçesinin %76–79'unu oluşturmaktadır. 35.000 katılımcının %88'inin uluslararası uçuşla geldiği baz senaryoda ortalama 3.800 km tek yön mesafe ve RF dahil hesapla toplam ~33.000 ton CO₂e elde edilir.

Bilet sınıfı kompozisyonu kritik değişkendir: business yolcusu başına emisyon ekonomi yolcusunun yaklaşık 2.9 katıdır. Business sınıfı oranını baz senaryodaki %25'ten %15'e düşürmek tek başına ~2.200 ton CO₂e tasarruf sağlar — catering kategorisinin tamamına eşdeğer bir rakam.

Antalya'nın Avrupa merkezlerine yakınlığı (İstanbul 1.800 km, Frankfurt 2.400 km, Londra 2.850 km) COP30 Brezilya'ya (ortalama ~7.500 km) kıyasla yolcu başına %35–45 daha düşük uçuş emisyonu anlamına gelir. Bu yapısal avantajın iletişimi COP31 sürdürülebilirlik anlatısının güçlü bir parçasıdır.

Türkiye Bağlamı

Yerel ekosistem ve aktörler

THY, 2025 itibarıyla %1 SAF blend hedefini kamuoyuyla paylaştı ve AB ETS kapsamına giren Avrupa rotalarında CORSIA taahhüdü altına girdi. Antalya Havalimanı (AYT) 2023'te 26,3 milyon yolcu kapasitesiyle Türkiye'nin ikinci büyük havalimanı konumundadır. COP31 döneminde artan sefer sıklığına paralel olarak bilet sınıfı verisi ve SAF blend oranı TAV Airports aracılığıyla talep edilebilir. Shell Aviation Türkiye, Antalya yakıt tesisinde COP31 döneminde SAF pilot programı için görüşme sürecindedir.

Aksiyon Planı

Pratik adımlar

01

Seyahat politikasında ekonomi sınıfını varsayılan yapın

Delegasyon seyahat politikasında minimum mesafe eşiği (ör. 6.000 km+ uçuşlarda premium ekonomi) belirleyin. Business biletini istisnai onay gerektiren bir kategori haline getirmek, organizasyon düzeyinde Scope 3 Cat 6 emisyonunu %8–12 düşürür.

02

SAF blend taahhüdü talep edin

Havayolu partnerlerinden Antalya rotasında minimum %2–5 SAF blend taahhüdü isteyin. IATA SAF Registry doğrulamasıyla desteklenen bu taahhüt, UNFCCC tedarikçi raporlamasında Scope 3 azaltımı olarak kullanılabilir.

03

Hibrit katılım platformunu yüksek standarda çıkarın

Uzak bölgelerden ve Global South delegasyonlarından sanal katılımı teşvik etmek, uçuş emisyonunun en etkili azaltım aracıdır. COP29 Bakü ve COP30 Brezilya kayıt bazlı hibrit izleme sistemi kullandı; Antalya için kapasite farkı somut emisyon farkına dönüşür.

04

CORSIA raporlama verisi toplayın

ICAO CORSIA kapsamındaki havayollarından Antalya rotasına özgü emisyon verisi ve offset sertifikası talep edin. Doğrulanmış CORSIA verisi, Scope 3 raporlamanızda şeffaflık ve denetlenebilirlik sağlar.

05

Uçuş konsolidasyonu (grup charter)

Aynı kaynak şehirden gelen büyük delegasyonları ortak charter uçuşunda toplamak doluluk oranını artırır ve yolcu başına emisyonu %10–15 düşürür. Koordinasyon için UNFCCC kayıt sistemiyle entegrasyon önerin.

Referans Standartlar
  • ICAO CORSIA — Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation
  • DEFRA / DESNZ 2024 — GHG Conversion Factors for Aviation
  • GHG Protocol Scope 3 Category 6 (Business Travel)
  • IATA Recommended Practice 1742 — Fuel and Emissions Reporting
  • EU ETS Directive 2003/87/EC — Aviation provisions
Kaynakça
  1. Lee, D. S. ve diğ. (2021). The contribution of global aviation to anthropogenic climate forcing for 2000 to 2018. Atmospheric Environment 244, 117834.
  2. DEFRA / DESNZ (2024). Greenhouse Gas Reporting: Conversion Factors 2024.
  3. ICAO (2024). CORSIA Default Life Cycle Emissions Values for CORSIA Eligible Fuels.
  4. IATA (2025). Airline Industry Economic Performance Report.
  5. UNFCCC (2025). COP30 Brezilya Sustainability Report.
Eğitim & Webinar

Havayolu Operasyonları alanında eğitim ve webinarlarımızdan haberdar olmak için bizimle iletişime geçin.

+90 533 761 19 34info@surdurulebilirticaret.org