Karbon Ofset Platformları

UNFCCC Article 6 kredileri, Gold Standard Removal, Verra VCS ve CORSIA eligible offsets. "Avoidance" yerine "removal" tipi kredi stratejisi COP31 sürdürülebilirlik raporlamasında belirleyici.

← Havacılık ve Havalimanı sektörüne dön

Bilimsel Veri

Bu alt sektörün ölçüm temeli

Birincil Emisyon Faktörü

Removal kredileri: doğrulanmış, ölçülmüş ton CO₂e uzaklaştırma (Gold Standard / VCS)

UNFCCC 2025 itibarıyla removal ve avoidance kredilerini ayrı kategoride raporlama zorunluluğu getirdi. Gold Standard Removal ve Verra VCS+CCB etiketli krediler bilimsel açıdan önceliklidir; avoidance-only projeler azalan kabul görüyor.

Bilimsel Bağlam

Neden önemli?

Karbon ofset mekanizmaları, fiilen kaçınılamaz emisyonların dengelenmesinde son çare aracıdır. Azaltım hiyerarşisinin tepesinde "önce azalt, sonra dengele" ilkesi yer alır.

UNFCCC raporları "avoidance" kredilerinin bilimsel güvenilirliğine ilişkin artan şüpheciliği belgelemiştir; "removal" tipi krediler (orman, toprak, mavi karbon, BECCS, DAC) çok daha güçlü bir bilimsel pozisyon sunar.

COP31 bağlamında offsetting, azaltım yapıldıktan sonra kalan emisyonlar için devreye girmeli; birincil strateji olarak konumlandırılmamalıdır.

Türkiye Bağlamı

Yerel ekosistem ve aktörler

Borsa İstanbul Gönüllü Karbon Piyasası (GCP), EPDK ve Çevre Bakanlığı ortak gözetiminde 2023'te işleme açıldı. Türkiye, UNFCCC Article 6 ikili mekanizmaları için pilot anlaşmalar yürütüyor. Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), ISO 14064-3 kapsamında doğrulayıcıları akredite ediyor. Türkiye'nin zengin mavi karbon varlıkları (Ege ve Akdeniz deniz çayırı alanları) gelecekte removal kredisi potansiyeli sunuyor.

Aksiyon Planı

Pratik adımlar

Removal tipi krediyi önceliklendirin

Orman, biyokömür, toprak karbon veya teknolojik uzaklaştırma (BECCS, DAC) sertifikalı removal kredilerini tercih edin. Gold Standard Land Use & Forests veya Verra VCS+CCB standartlarını şartnameye ekleyin.

CORSIA eligible offset seçin

Havayolu operasyonlarından kaynaklanan emisyonlar için ICAO CORSIA onaylı offset şemalarını kullanın. Verra, Gold Standard, ART TREES ve CAR uygun şemalar arasındadır.

Borsa İstanbul GCP ile yerel offset entegre edin

Türkiye'nin gönüllü karbon piyasasında yerel yenilenebilir enerji veya ormancılık projelerinden kredi alımı hem raporlama güvenilirliği hem de iletişim değeri sağlar.

Referans Standartlar

UNFCCC Article 6.4 Mechanism — Removal label
Gold Standard for the Global Goals — Land Use & Forests
Verra Verified Carbon Standard (VCS) v4.5 + CCB
ICAO CORSIA Eligible Offset Programs
ISO 14064-2:2019 — Project-level GHG emission reductions

Kaynakça

UNFCCC (2024). Article 6.4 Supervisory Body Guidance.
Gold Standard (2023). Land Use & Forests Methodology.
Verra (2024). VCS Standard v4.5.
Borsa İstanbul (2024). Gönüllü Karbon Piyasası Yönetmeliği.
ICAO (2024). CORSIA Eligible Offset Programs.

Eğitim & Webinar

Karbon Ofset Platformları alanında eğitim ve webinarlarımızdan haberdar olmak için bizimle iletişime geçin.

+90 533 761 19 34 info@surdurulebilirticaret.org