Tier I · Catering ve GıdaAlt Sektör
Birincil Sektörler

Yerel Tarım Tedarikçileri

Antalya ve çevresi (200 km yarıçap) seralık sebze, narenciye, zeytinyağı ve balıkçılık bakımından Türkiye'nin en zengin üretim havzasıdır. Yerel tedarik Scope 3 nakliye emisyonunu %30-40 azaltır; taze ürün ve yerel kimlik yan faydası ekler.

Catering ve Gıda sektörüne dön
Bilimsel Veri

Bu alt sektörün ölçüm temeli

Birincil Emisyon Faktörü

Uzak kaynaklı sebze nakliyesi: +0,04–0,15 kg CO₂e/kg (mesafeye göre) · Yerel <200 km: ~0,01

Hesap Formülü

E_nakliye = Ürün kütlesi (kg) × Mesafe (km) × EF_kamyon (kg CO₂e/ton-km)

DEFRA 2024 HGV (ağır taşıt) emisyon faktörü ortalama 0,062 kg CO₂e/ton-km. 1.000 km uzaktan gelen 1 ton sebze 62 kg CO₂e nakliye emisyonu üretirken 100 km'den gelen aynı ürün 6,2 kg CO₂e üretir.

Bilimsel Bağlam

Neden önemli?

Gıda nakliyesi, bir ürünün toplam yaşam döngüsü emisyonunun genellikle %5-10'unu oluşturur — üretim aşaması (%80+) çok daha baskındır. Ancak taze ürün kategorisinde (sebze, meyve, süt) nakliye oranı görece yüksektir ve yerel tedarikle azaltılabilir.

Antalya'nın Kumluca, Serik ve Manavgat ilçeleri Türkiye'nin en büyük sera sebze üretim merkezleridir. Bu bölgelerden doğrudan tedarik hem nakliye emisyonunu düşürür hem soğuk zincir gereksinimini azaltır hem de tazelik ve kalite avantajı sağlar.

Türkiye Bağlamı

Yerel ekosistem ve aktörler

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) yerel üretici-alıcı eşleştirme platformları yürütmektedir. Kumluca Ziraat Odası ile doğrudan tedarik çerçeve anlaşması 3-6 ayda hayata geçirilebilir. Türkiye Coğrafi İşaretler sicilinde Antalya yöresi için tescilli ürünler (Antalya Siyah Zeytini, Manavgat Balı, Finike portakalı) COP31 iletişiminde yerel kimlik değeri taşır.

Aksiyon Planı

Pratik adımlar

01

200 km yarıçap tedarik politikası oluşturun

Sebze, meyve, zeytinyağı ve balık için tedarikçi adres kaydı yapın ve mesafe kıstasını satın alma şartnamesine ekleyin. Yüzde hedefi koyun: ör. "sezon sebzelerinin %60'ı yerel kaynaklı".

02

Mevsimsel menü takvimi hazırlayın

Kasım 2026 Antalya mevsiminde bol bulunan ürünleri (narenciye, taze otlar, kış sebzeleri, deniz ürünleri) menü çekirdeği olarak belirleyin. Mevsim dışı ithal ürün kullanımı hem emisyon hem maliyet açısından dezavantajlıdır.

03

Üretici ortaklık programı başlatın

ATB aracılığıyla 5-10 yerel üretici ile çerçeve anlaşma yapın. Çiftlikte GHG Protocol uyumlu tarımsal emisyon kaydı tutmalarını teşvik edin; bu veri Scope 3 raporlamanızın doğruluğunu artırır.

04

Yerel balıkçılık ağını değerlendirin

Akdeniz yerel balığı (levrek, çipura, sardalya) ihraç edilen somon veya ton balığına kıyasla çok daha düşük LCA emisyonuna sahiptir. Yerel balıkçı kooperatifleriyle sezonluk miktar anlaşması yapın.

Referans Standartlar
  • GHG Protocol Scope 3 Category 1 — Satın Alınan Tarım Ürünleri
  • GLOBALG.A.P. — Tarımsal sürdürülebilirlik sertifikasyonu
  • Türkiye Coğrafi İşaretler Kanunu (6769)
  • ISO 14044 — Ürün yaşam döngüsü değerlendirmesi
Kaynakça
  1. Poore, J. & Nemecek, T. (2018). Science 360(6392), 987–992.
  2. DEFRA / DESNZ (2024). Greenhouse Gas Reporting: Conversion Factors.
  3. FAO (2023). Greenhouse Gas Emissions from Agrifood Systems.
  4. Antalya Ticaret Borsası (ATB) (2024). Bölge Tarım Verileri.
Eğitim & Webinar

Yerel Tarım Tedarikçileri alanında eğitim ve webinarlarımızdan haberdar olmak için bizimle iletişime geçin.

+90 533 761 19 34info@surdurulebilirticaret.org